Konstytucja marcowa, wybory i wiek wyborcy

Konstytucja marcowa z 17 marca 1921 roku ustalała pięcioletnią kadencję Sejmu, liczoną od dnia jego otwarcia. Prawo wybierania miał każdy obywatel bez różnicy płci, który ukończył 21 lat, a prawo wybieralności dopiero po ukończeniu 25 lat. Powszechne prawo wyborcze kobiet obowiązywało w Polsce już od 1918 roku, więc Konstytucja utrwaliła stan wcześniejszy. Zapisany tu zestaw przymiotników opisujących głosowanie powtarza się w kolejnych polskich ustawach zasadniczych. Cały tekst jest na Wikiźródłach.

Skąd wziął się ten tekstW środku fragmentu stoi nagłówek Artykuł 12., czyli wyraz, cyfra i kropka wewnątrz ciągu zdań, i jest to jedyne miejsce, w którym tekst numeruje sam siebie. Liczby zapisano dwoma sposobami: kadencję słowem, na lat pięć, a wiek wyborcy cyfrą, lat 21. Pięć przymiotników opisujących głosowanie ma dawną końcówkę em. Pada tu też rzadki wyraz przedednia, czyli dnia poprzedzającego ogłoszenie wyborów. Zdania są cztery i bardzo różnej długości: najdłuższe ma trzydzieści pięć wyrazów, najkrótsze siedem, a między nimi stoi sam nagłówek z dwoma znakami.

Czego nie widać na pierwszy rzut okaW tekście stoi wyraz przedednia, a pięć przymiotników z jednego wyliczenia kończy się tak samo: powszechnem, tajnem, bezpośredniem, równem, stosunkowem. Wyraz wyborów pada dwa razy w jednym zdaniu, za każdym razem w innym kontekście. Źródło

Co ćwiczyLitera ł pada tu dziesięć razy, ó sześć, a to drugie wraca głównie w dopełniaczu liczby mnogiej, w posłów i dwa razy w wyborów; razem daje to dwadzieścia dziewięć znaków diakrytycznych na 452 znaki. Trudniejsze są jednak przejścia: dwa razy trzeba zejść na cyfry, raz po wyrazie Artykuł, raz po wyrazie lat, i za każdym razem wrócić do liter bez gubienia spacji. Trzy wielkie litery wypadają w środku zdania, w nazwie Sejmu oraz w Dzienniku Ustaw, gdzie stoją dwie pod rząd. Pięć przymiotników z tą samą dawną końcówką to pięć okazji, żeby dopisać dzisiejsze ym, bo nowszy zapis ręka zna lepiej niż ten, który ma przed oczami. Dwanaście z 66 wyrazów przekracza dziesięć liter, a bezpośredniem ma ich trzynaście i dawną końcówkę, którą ręka chce po drodze skrócić.

Pełny tekst przeczytasz u wydawcy: Wikiźródła