Łokieć i piędź, miary z ciała

Gloger podaje tu dwie późniejsze nazwy łokcia wielkiego, gięty i strzała, wzięte stąd, że miał on długość strzały od łuku. Łokieć mały, którym mierzyli kupcy, nazywano kramnym, a w XVIII wieku dostał urzędową nazwę warszawskiego. Zbliżoną do niego długość dawał też obwód głowy dorosłego mężczyzny. Piędź to największa rozwartość między końcem palca wielkiego i serdecznego, a mieściła się cztery razy w łokciu wielkim i trzy razy w małym. Hasło jest na Wikiźródłach.

Skąd wziął się ten tekstHasło Miary i wagi w dawnej Polsce prowadzi wywód od jednostek branych z ciała, a przepisywany fragment stoi w jego pierwszej połowie. Cztery zdania podają cztery rzeczy po kolei: dwie późniejsze nazwy łokcia wielkiego, dwie nazwy łokcia małego, miarę zbliżoną do niego, czyli obwód głowy, oraz piędź i liczbę piędzi w obu łokciach. Nazwa piędź stoi w cudzysłowie tak samo jak cztery nazwy łokcia, więc fragment czyta się jak spis terminów, a nie jak opowieść. Ostatnie zdanie urywa się na dwóch cyfrach, bez nazwy jednostki po nich. Tekst idzie za Encyklopedią staropolską w postaci, jaką ma na Wikiźródłach, razem ze skrótem w. przy liczbie rzymskiej.

Czego nie widać na pierwszy rzut okaŁokieć wielki miał drugą nazwę, strzała, bo mierzył tyle co strzała od łuku. Łokieć mały urzędową nazwę dostał dopiero w XVIII wieku i był to łokieć warszawski. W pierwszym mieściły się cztery piędzi, w drugim trzy. Źródło

Co ćwiczyShifta trzeba tu nacisnąć dziewiętnaście razy: dziesięć na cudzysłowy i dziewięć na wielkie litery, a pięć z tych liter składa jedną liczbę rzymską XVIII. W wydaniu cudzysłów otwierający stoi nisko, a zamykający wysoko, ale oba wpisuje się tym samym prostym cudzysłowem, z klawisza apostrofu pod Shiftem. Kropka pada pięć razy, ale jedna z nich zamyka skrót w. przy liczbie rzymskiej, więc zdań jest cztery, nie pięć. Znaków diakrytycznych jest pięćdziesiąt na 427 znaków, czyli 14,5 procent liter, a samo ł wraca dziewiętnaście razy, najczęściej w wyrazie łokieć i jego odmianach. Cyfry wchodzą tylko dwa razy, obie w ostatnim zdaniu i obie bez Shifta, więc końcówka fragmentu jest najłatwiejsza. Najdłuższy wyraz, warszawskiego, ma trzynaście liter i stoi w cudzysłowie, a dziesięciu liter sięgają jeszcze trzy: rozwartości, serdecznego i Największa. Ogonek ma trzydzieści sześć z sześćdziesięciu jeden wyrazów, przy średniej długości słowa poniżej sześciu znaków, więc prawy Alt pracuje niemal w każdym wyrazie.

Pełny tekst przeczytasz u wydawcy: Wikiźródła