Konstytucja marcowa, wolność badań naukowych

Konstytucja marcowa to ustawa z dnia 17 marca 1921 roku, uchwalona przez Sejm Ustawodawczy w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości. Artykuł 117 zapewniał wolność badań naukowych i ogłaszania ich wyników oraz prawo każdego obywatela do nauczania i zakładania szkół. Kolejne artykuły wprowadzały obowiązek szkolny i bezpłatną naukę w szkołach państwowych, a także stypendia dla uczniów zdolnych i niezamożnych. Tekst liczy 126 artykułów. Całość jest na Wikiźródłach w dziale prawa historycznego.

Skąd wziął się ten tekstArtykuł 117 stoi między przepisem o uznawaniu nowych wyznań a tym, który wprowadza obowiązek szkolny, więc gwarancja wolności badań sąsiaduje w tekście ze szkołą i kościołami. Wikiźródła składają tę stronę ze skanu Dziennika Ustaw z 1921 roku, numer 44, pozycja 267. Przepisujesz trzy zdania: pierwsze bardzo krótkie, drugie na ponad trzydzieści wyrazów z czterema wtrąceniami, trzecie o nadzorze władz nad szkołami. Pisownia jest międzywojenna i nikt jej tu nie unowocześnił. Wszystkie trzy zdania trzyma jeden temat: kto i na jakich warunkach może uczyć. Co szósty wyraz sięga w nich dziesięciu liter.

Czego nie widać na pierwszy rzut okaW tekście stoi kierować niemi, a nie nimi. Ta sama końcówka wraca w sąsiednich artykułach tego wydania, na przykład w zwrocie własnemi ustawami z artykułu 115, więc nie jest to pomyłka drukarza. Źródło

Co ćwiczyJedna wielka litera w środku zdania na cały fragment, a jest nią Państwo, pisane tu z dużej. Trzy pozostałe otwierają zdania, więc Shift ma znacznie mniej pracy niż w tekstach wierszowanych. Ogonków jest dwadzieścia trzy na 449 znaków, czyli 6,1 procent liter, przy czym siedem razy pada ł. Osiem przecinków przypada niemal w całości na jedno zdanie, które ciągnie się przez ponad trzydzieści wyrazów i rozpada na wtrącenia; to ono decyduje o wyniku całego przebiegu. Czternaście liter i jedno ń w środku ma bezpieczeństwa, a niewiele krótsze są powierzonych oraz kwalifikacji. Ogonek nosi mniej niż co trzeci wyraz, ale średnia długość słowa sięga ponad sześciu znaków i to ona ustawia rytm.

Pełny tekst przeczytasz u wydawcy: Wikiźródła