Konstytucja 3 maja, dwie izby sejmu

Rozdział szósty Ustawy rządowej opisuje sejm złożony z izby poselskiej i izby senatorskiej, obradujących pod przewodnictwem króla. Izba poselska nazwana jest w tekście świątynią prawodawstwa i jej przypada pierwszeństwo w rozpatrywaniu projektów. Wyliczenie rozpoczyna się od praw ogólnych: politycznych, cywilnych i kryminalnych oraz podatków wieczystych. Konstytucja znosiła też zasadę jednomyślności, która wcześniej pozwalała jednemu posłowi zerwać obrady. Pełny tekst leży na Wikiźródłach.

Skąd wziął się ten tekstRozdział szósty Ustawy rządowej zaczyna się dokładnie tam, gdzie zaczyna się przepisywany tekst, i urywa na punkcie pierwszym wyliczenia. Dalej, poza fragmentem, idą kolejne punkty o poborach, długu publicznym i ratyfikacji traktatów. Wikiźródła podają tekst ze skanu wydania przemyskiego z 1885 roku, ogłoszonego nakładem pisma Echo z nad Sanu. Zapis jest z tamtej epoki: prezydencyą przez y, projekta zamiast projektów, najpierwej zamiast najpierw. Na nieco ponad pięćdziesiąt słów aż czternaście liczy dziesięć liter i więcej, co daje temu zdaniu urzędowy ciężar.

Czego nie widać na pierwszy rzut okaCyfra 1 z kropką, otwierająca wyliczenie, jest jedyną cyfrą w całym fragmencie. Wszystko inne, łącznie z nazwami obu izb, zapisano słowami. W źródle zaraz po tym punkcie stoi punkt drugi, oznaczony tak samo. Źródło

Co ćwiczyCztery zdania na 404 znaki, a między nimi siedem przecinków, dwa dwukropki i średnik: to interpunkcja, a nie litery, decyduje tu o tempie. Ogonków jest dwadzieścia jeden, czyli 6,3 procent liter, najczęściej ą, siedem razy, zwykle w końcówkach biernika: izbę poselską, izbę senatorską. Wielkie litery są tylko trzy i wszystkie otwierają zdanie, więc Shift pracuje głównie przy dwukropkach, bo w polskim układzie programisty średnik siedzi na tym samym klawiszu, tyle że bez niego. Najdłuższe wyrazy mają czternaście i dwanaście liter: wszechwładztwa, ustanowienia, kryminalnych, prawodawstwa. Prawdziwy próg to jednak krótsze prezydencyą, którego ręka nie zapisze z nawyku ani nie sprawdzi w słowniku. Ogonek nosi mniej niż co trzeci wyraz, ale średnie słowo ma ponad sześć znaków, więc zmęczenie bierze się tu z długości, nie ze znaków specjalnych.

Pełny tekst przeczytasz u wydawcy: Wikiźródła