Konstytucja RP, dostęp do kultury i prawo

Rozdział pierwszy Konstytucji z 1997 roku opisuje podstawy ustroju w dwudziestu dziewięciu artykułach. Artykuł 6 zobowiązuje państwo do równego dostępu do dóbr kultury oraz do pomocy Polakom mieszkającym za granicą. Artykuł 7 mieści całą zasadę legalizmu w jednym zdaniu: organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Artykuł 8 przesądza, że Konstytucję stosuje się bezpośrednio, więc sąd może orzekać wprost na jej podstawie. Cały rozdział jest na Wikiźródłach jako osobna strona.

Skąd wziął się ten tekstTrzy artykuły zlewają się tu w jeden ciąg: artykuł 6 w obu ustępach, cały artykuł 7 i pierwsze zdanie artykułu 8. Zdanie następne, o bezpośrednim stosowaniu Konstytucji, zostaje już poza przepisywanym tekstem. Na stronie Wikiźródeł numery artykułów są nagłówkami, a tutaj wchodzą w wiersz jako Art. 7. i Art. 8., razem z kropkami i spacjami. Dokument, z którego pochodzą, ogłoszono w Dzienniku Ustaw z 1997 roku pod pozycją 483. Zdania są krótkie, ale zbudowane z ciężkich słów: średnia długość wyrazu sięga tu prawie siedmiu znaków, a dwanaście słów przekracza dziewięć liter.

Czego nie widać na pierwszy rzut okaNazwa państwa pada w tym fragmencie trzy razy i w dwóch postaciach: dwa razy Rzeczpospolita Polska w mianowniku, raz Rzeczypospolitej Polskiej w dopełniaczu, czyli w formie o cztery litery dłuższej. Źródło

Co ćwiczyCztery zdania i osiem kropek na 436 znaków: połowa kropek zamyka skrót Art. albo numer artykułu, a nie zdanie, więc ręka wraca do wielkiej litery jedenaście razy, znacznie częściej, niż wynikałoby ze składni. Ogonków jest tylko osiemnaście, czyli 4,9 procent liter, i prawy Alt schodzi tu na dalszy plan. Za to dwa razy trzeba napisać skrót Art. z kropką, a zaraz po nim cyfrę i drugą kropkę: cztery znaki, z których każdy jest inny i każdy wymaga innego ruchu. Dwa przecinki na cztery zdania to jak na tekst prawny niewiele. Najdłuższe wyrazy, upowszechniania i Rzeczypospolitej, mają piętnaście i szesnaście liter. Znak z ogonkiem ma tu zaledwie co czwarty wyraz, więc trudność przenosi się na skróty, cyfry i długie nazwy urzędowe.

Pełny tekst przeczytasz u wydawcy: Wikiźródła