Konstytucja 3 maja, imiona dawnych władców

Rozdział drugi Ustawy rządowej z 1791 roku potwierdzał prawa nadane wcześniej przez kolejnych władców i dlatego wylicza ich imiona jedno po drugim. Pojawiają się Kazimierz Wielki, Ludwik węgierski, Władysław Jagiełło i Witold, a dalej kolejni Jagiellonowie. Przepisywany fragment urywa się na Zygmuncie I, choć w źródle wyliczenie biegnie dalej. Taki spis służył wykazaniu ciągłości prawa, a nie ozdobie. Tekst jest na Wikiźródłach.

Skąd wziął się ten tekstJedno zdanie na 57 wyrazów, a w nim piętnaście wielkich liter, z czego czternaście w środku. Wielką literą idą imiona i przydomek Wielkiego, ale przymiotniki stojące tuż obok nich mają małą: węgierskiego, litewskiego. Przepisujący co kilka wyrazów rozstrzyga więc o Shifcie na nowo, zamiast trzymać się jednej reguły. Końcówki miejscownika mają dawną postać, w życiu prywatnem i publicznem, a całość zamyka liczba rzymska jeden. Pierwsza część zdania mówi o swobodach, wolnościach i prerogatywach, a dopiero druga, po średniku, przechodzi do imion.

Czego nie widać na pierwszy rzut okaZdanie kończy zapis Zygmunta I., w którym liczba rzymska jeden jest wielką literą, a kropka po niej zamyka zarazem tę liczbę i całe 57 wyrazów. Przydomek Wielkiego idzie wielką literą, ale przymiotniki od nazw krajów, węgierskiego i litewskiego, małą. Źródło

Co ćwiczyPiętnaście wielkich liter na 57 wyrazów oznacza, że Shift wchodzi mniej więcej co czwarty wyraz i prawie nigdy po kropce, bo kropka jest tu jedna. Znaków diakrytycznych jest za to niewiele, dwadzieścia dwa, czyli pięć i pół procent liter. Ćwiczy się więc głównie przełączanie i długość: jedenaście przecinków oraz dwa średniki dzielą wyliczenie, a siedemnaście wyrazów przekracza dziesięć liter, co daje prawie co trzeci. Najdłuższy, Jagiellończyków, ma piętnaście liter, zaczyna się od wielkiej i mieści dwa znaki spod prawego Alta, ń oraz ó, w odległości pięciu liter od siebie. Wielkie litery przychodzą seriami, po dwie albo trzy pod rząd przy nazwach osób, a między seriami idą długie odcinki samych małych liter, więc Shift raz pracuje bez przerwy, raz milczy przez kilkanaście wyrazów.

Pełny tekst przeczytasz u wydawcy: Wikiźródła