Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, artykuł 1

Trzecia Sesja Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych, obradująca w Paryżu, uchwaliła Powszechną Deklarację Praw Człowieka 10 grudnia 1948 roku. Dokument ma trzydzieści artykułów i preambułę, a artykuł pierwszy mówi o wolności i równej godności wszystkich ludzi. Deklaracja nie jest umową międzynarodową, więc sama nie tworzy obowiązków dla państw, ale stała się podstawą późniejszych traktatów. Została przetłumaczona na kilkaset języków. Polski przekład jest dostępny na Wikiźródłach.

Skąd wziął się ten tekstW jednym bloku stoją tu dwa artykuły: cały artykuł 1 i pierwsza część artykułu 2. Nagłówek Artykuł 2 nie jest niczym oddzielony, tylko wchodzi w wiersz razem z resztą, więc przepisujesz go jak zwykłe słowa. Dalsza część artykułu 2, o niedopuszczalności różnic ze względu na status obszaru, na którym ktoś mieszka, zostaje poza fragmentem. Artykuł 1 ma dwa zdania, a przepisywana część artykułu 2 jedno, więc razem wychodzą trzy zdania na 458 znaków. Wyrazy są przy tym długie: dziesięć z nich to słowa dziesięcioliterowe albo dłuższe. Tekst polski jest przekładem, a nie oryginałem: Deklarację przyjęto po angielsku i francusku, więc każde słowo, które przepisujesz, przeszło przez decyzję tłumacza.

Czego nie widać na pierwszy rzut okaWyliczenie w artykule 2 ma dziesięć członów rozdzielonych dziewięcioma przecinkami i są to wszystkie przecinki tego fragmentu: w artykule 1 nie ma ani jednego. Źródło

Co ćwiczyDwa pierwsze zdania idą bez przecinka, trzecie ma ich dziewięć, więc tempo zmienia się tu w środku tekstu: wyliczenie rasy, koloru, płci i języka wymusza pauzę co dwa albo trzy wyrazy. Ogonków jest dwadzieścia dwa na 458 znaków, czyli 5,8 procent liter, najczęściej ę, pięć razy. Wielkich liter jest pięć, z czego dwie w środku zdania: Deklaracji, pisane z dużej jako nazwa dokumentu, oraz Każdy, stojące zaraz po numerze artykułu, bez kropki między jednym a drugim. Jedyna cyfra to 2 przy słowie Artykuł. Dwa najdłuższe słowa, jakiekolwiek i jakiegokolwiek, liczą dwanaście i czternaście liter, stoją w tym samym zdaniu i różnią się jedną cząstką w środku. Ogonek nosi tu mniej niż co trzeci wyraz, przy średniej długości słowa sześciu znaków. Prawdziwym obciążeniem jest jednak to, że w wyliczeniu po każdym przecinku wraca ta sama konstrukcja i ten sam rytm, dziewięć razy pod rząd.

Pełny tekst przeczytasz u wydawcy: Wikiźródła