Sobótka, oracz i pełne gumno

Ten fragment należy do pieśni Panny XII, najbardziej znanej części Sobótki. Kochanowski wylicza w nim po kolei pożytki gospodarstwa, od sadów i miodu po wełnę i zagrodę pełną jagniąt. Po pracy przychodzi wieczór przy kominie z pieśniami, zagadkami i tańcami, wśród których poeta nazywa cenar i goniony. Pełny tekst cyklu jest w Wolnych Lekturach.

Skąd wziął się ten tekstPieśń wylicza pożytki gospodarstwa po kolei, jak inwentarz: pług, sady, miód, wełna, zagroda pełna jagniąt. Dopiero po tej robocie przychodzi wieczór przy ogniu z pieśniami i zagadkami, więc porządek dnia jest tu zarazem porządkiem wywodu. Utwór chwali życie ziemiańskie i robi to metodą rachunkową, pokazując, że wystarcza ono na utrzymanie rodziny, czeladzi i jeszcze zostaje na świętowanie.

Czego nie widać na pierwszy rzut okaW tekście stoi zięmię zamiast ziemię oraz wszytek zamiast wszystek. To pisownia szesnastowieczna zachowana w wydaniu, nie pomyłka składu. Źródło

Co ćwiczyDziesięć przecinków w pięciu zdaniach po czternaście wyrazów daje pauzę mniej więcej co siódmy wyraz, a każdy człon jest zbudowany tak samo: rzecz, jej pożytek, dalej następna. Powtarzalna składnia usypia uwagę szybciej niż długie zdanie, bo oko rozpoznaje kształt i przestaje czytać litery. Szesnaście wielkich liter, jedenaście w środku, bo wersy zaczynają się nimi niezależnie od kropek. Osiem razy ą i siedem ł. Dwie formy z dawną pisownią wyglądają na literówki i przy obu palce próbują wstawić dzisiejsze brzmienie, zanim oko zdąży je przeczytać do końca.

Pełny tekst przeczytasz u wydawcy: Wolne Lektury