Chłopi, noc po zachodzie księżyca

Lato, czwarta część Chłopów, wyszło w 1909 roku i zamyka cykl czterech pór roku. W tym fragmencie noc jest opisana zmysłami po kolei, od widoku gwiazd przez chłód po zapach pól. Reymont używa gwarowego niekiej w znaczeniu niekiedy, co jest jednym z jego stałych chwytów językowych. Cała część czwarta jest dostępna w Wolnych Lekturach.

Skąd wziął się ten tekstNoc jest tu opisana zmysłami po kolei: najpierw to, co widać, potem to, co czuć skórą, na końcu zapach. Taka kolejność nie jest przypadkowa, bo odpowiada temu, jak człowiek wchodzi w ciemność, i pozwala napisać scenę bez światła, nie tracąc wyrazistości. W tekście pada gwarowe niekiej w znaczeniu niekiedy, jedno z wielu takich słów, które nadają całemu cyklowi brzmienie mowy, a nie zapisu.

Czego nie widać na pierwszy rzut okaGwarowe niekiej znaczy tyle co niekiedy i jest skróceniem, jakie zna mowa, a nie pismo. W tekście nie ma przy nim żadnego objaśnienia. Źródło

Co ćwiczyTrzydzieści siedem znaków diakrytycznych na 396 znaków, ponad jedenaście procent liter, przy czym trzynaście razy trafia się ł, siedem razy ś i sześć razy ż. Te trzy znaki leżą w trzech różnych miejscach klawiatury, więc prawy Alt jest wciskany za każdym razem do innej litery i nie da się wypracować jednego ruchu, który obsłuży wszystkie. Trzy zdania mają średnio dwadzieścia wyrazów, a siedem przecinków dzieli je na człony odpowiadające kolejnym zmysłom. Gwarowa forma przysłówka wygląda jak literówka i odruch poprawiania jest przy niej silniejszy niż przy jakimkolwiek innym słowie w tym fragmencie, bo palce znają wersję dłuższą i same ją dopisują.

Pełny tekst przeczytasz u wydawcy: Wolne Lektury