Nad Niemnem, dzień letni i świąteczny

Nad Niemnem Eliza Orzeszkowa wydała w 1888 roku, a akcję umieściła nad rzeką, którą znała z okolic Grodna. Powieść otwiera opis dnia zbudowany na powtórzeniu, bo słowo radość wraca w kilku kolejnych członach zdania. Autorka prowadzi wzrok od nieba i słońca do pól, wzgórz i kęp drzew. Pełny tekst tomu pierwszego leży w Wolnych Lekturach.

Skąd wziął się ten tekstPowieść zaczyna się od zdania, które nie zawiera żadnej informacji fabularnej, tylko ustawia pogodę i porę roku. Dopiero po nim przychodzi wyliczenie czasowników w jednym szeregu, cztery obok siebie, bez spójnika i bez hierarchii. Ten chwyt daje wrażenie jednoczesności: świat nie robi po kolei czterech rzeczy, tylko robi je wszystkie naraz. Fragment prowadzi wzrok z góry na dół, od nieba ku ziemi, i zatrzymuje się dopiero na tym, co blisko.

Czego nie widać na pierwszy rzut okaW tym fragmencie znaki diakrytyczne stanowią blisko trzynaście procent wszystkich liter. Samo ś pojawia się dziewięć razy, a ł czternaście, choć całość liczy tylko trzy zdania. Źródło

Co ćwiczyCzterdzieści jeden znaków diakrytycznych na 387 znaków oznacza, że co ósma litera wymaga prawego Alta i kciuk praktycznie nie schodzi z modyfikatora. Dziewięć razy trafia się ś, czternaście razy ł, a te dwa znaki leżą po przeciwnych stronach klawiatury, więc obie ręce pracują na przemian z modyfikatorem. Trzy zdania mają średnio dziewiętnaście wyrazów. Pięć przecinków i dwa średniki dzielą wyliczenia, przy czym średnik w polskiej prozie tej epoki oddziela całe obrazy, nie człony.

Pełny tekst przeczytasz u wydawcy: Wolne Lektury