Placówka, równina nad Białką

Placówkę Bolesław Prus wydał w 1886 roku i osadził ją w niewielkiej wsi nad rzeką Białką. Powieść otwiera opis krajobrazu, w którym autor porównuje okolicę do okrągłego stołu przykrytego niebieskim kloszem. To porównanie wraca potem w całej książce jako obraz ciasnego świata gospodarza. Pełny tekst leży w bibliotece Wolnych Lektur.

Skąd wziął się ten tekstZdania są tu krótkie i wyliczają wyłącznie to, co widać: lasy, wsie, drzewa w polu, krzyże przy drogach. Ani jeden przymiotnik nie ocenia, ani jedno słowo nie mówi, czy okolica jest ładna. Taki opis stawia czytelnika w pozycji kogoś, kto ogląda teren przed decyzją, a nie kogoś, kto podziwia widok, i to dokładnie odpowiada temu, o czym będzie powieść: o ziemi jako własności, którą się traci albo utrzymuje. Perspektywa jest z góry i z dystansu, jakby patrzeć z nasypu.

Czego nie widać na pierwszy rzut okaZasięg widoku jest podany przez odległość, na jakiej rzeka płynie równiną, czyli przez milę. Miara odległości zastępuje tu opis rozległości. Źródło

Co ćwiczyPięć zdań o średniej długości niecałych czternastu wyrazów daje kropkę mniej więcej co dwie linijki, a po każdej kropce trzeba trafić w Shift, czego przy krótkich zdaniach zapomina się najczęściej. Dwadzieścia osiem znaków diakrytycznych, z dziesięcioma ł na czele, rozkłada się przy tym nierówno: są zdania prawie czyste i jest takie, w którym ł pada cztery razy. Siedem przecinków obsługuje wyliczenia rzeczy widocznych w krajobrazie, a te wyliczenia mają identyczną budowę, więc po drugim oko przestaje czytać i zaczyna zgadywać końcówki. Najdłuższy wyraz, zmniejszające, ma trzynaście liter i jeden znak spod prawego Alta.

Pełny tekst przeczytasz u wydawcy: Wolne Lektury