Lalka, dwa światy panny Izabeli

Bolesław Prus drukował Lalkę najpierw w odcinkach w Kurierze Codziennym, a w postaci książki powieść wyszła w 1890 roku. Ten fragment należy do partii, w których narrator opisuje sposób myślenia panny Izabeli, a nie same zdarzenia. Prus wymienia w nim konkretne zawody i wyroby, od rzeźbionych foteli po suknie szyte na miarę, więc czytelnik dostaje spis rzemiosł ówczesnej Warszawy. Pełny tekst pierwszego tomu leży w bibliotece Wolnych Lektur.

Skąd wziął się ten tekstNarrator nie relacjonuje zdarzeń, tylko pokazuje, jak bohaterka porządkuje sobie świat. Porównanie jest przy tym wzięte z hodowli: kwiaty rosną w oranżeriach, winogrona w winnicach, a ludzie pewnego rodzaju w miejscach do tego przeznaczonych. Okrucieństwo tego zdania polega na tym, że nikt go nie komentuje. Czytelnik dostaje sposób myślenia w stanie surowym i sam musi zdecydować, co o nim sądzi.

Czego nie widać na pierwszy rzut okaPorównanie sięga po oranżerię i winnicę, czyli po miejsca, w których rośliny hoduje się w warunkach sztucznych. Ta sama logika zostaje w zdaniu zastosowana do ludzi. Źródło

Co ćwiczyJedenaście przecinków w dwóch zdaniach na 334 znaki to gęstość rzadka nawet w prozie tego okresu, a wynika z konstrukcji porównawczej, w której każdy człon domaga się osobnego wydzielenia. Znaków diakrytycznych jest tu za to bardzo mało, zaledwie piętnaście, czyli około pięciu procent liter. Prawy Alt niemal odpoczywa, a cała praca idzie w przecinek i w utrzymanie długiego zdania, które trzy razy zmienia podmiot, zanim dojdzie do sedna.

Pełny tekst przeczytasz u wydawcy: Wolne Lektury