Miary i wagi w dawnej Polsce

Gloger zaczyna hasło od definicji: aby mierzyć, trzeba mieć znaną wielkość, z którą porównuje się nieznaną. Pierwszymi miarami były części ciała, czyli palec, dłoń, piędź, stopa, krok i sążeń, i tak samo postępowały ludy starożytne. Dalej Gloger pokazuje, że nazwy miar pierwotnych są polskie, a te przyjęte w handlu z zagranicą zostały tylko spolszczone, na przykład cal, funt czy centnar. Encyklopedia staropolska powstawała na początku dwudziestego wieku i liczy cztery tomy. Hasło jest na Wikiźródłach.

Skąd wziął się ten tekstTekst otwiera własny tytuł hasła, postawiony jak zdanie i zakończony kropką, więc przepisywanie zaczyna się od nagłówka, a nie od zdania. Potem idzie definicja miary, wyliczenie sześciu części ciała i odsyłacz w nawiasie złożony z samych skrótów. Na końcu wszystko urywa się w pół myśli na skrócie, który wygląda jak koniec zdania, a nim nie jest. Kropka pada jedenaście razy, ale prawdziwych zakończeń zdania jest w tym znacznie mniej. W wyliczeniu stoi sześć jednostek wziętych z ciała, jedna po drugiej, rozdzielonych samymi przecinkami, bez spójnika przed ostatnią.

Czego nie widać na pierwszy rzut okaSkrót np. wraca w tym fragmencie trzy razy, a w nawiasie stoi odsyłacz Encykl. kościel., t. XIV, str. 267, w którym cztery wyrazy skrócono kropką i żadna z tych kropek niczego nie kończy. Źródło

Co ćwiczyLitera ą wraca jedenaście razy i sama daje niemal jedną trzecią z trzydziestu siedmiu znaków diakrytycznych tego fragmentu: Chcąc, jaką, znajomą, nieznajomą, miarą, Taką. Rytm rozbija jednak interpunkcja, bo kropek i przecinków jest po jedenaście na 69 wyrazów, a większość kropek należy do skrótów i niczego nie zamyka, choć palce mają wyuczone co innego. W nawiasie trzeba złożyć znak otwierający i zamykający z Shiftem, liczbę rzymską XIV wielkimi literami oraz liczbę 267 cyframi, wszystko w jednym ciągu bez ani jednej zwykłej litery. Zdania mają średnio siedemnaście wyrazów, choć kropka pada dużo częściej, więc oko co chwila szuka nowego początku tam, gdzie go nie ma. Wielkich liter jest jedenaście, a sześć z nich wypada w środku zdania: nazwa Polsce w tytule hasła, Hebrajczycy zaraz po skrócie, otwierające odsyłacz Encykl. oraz trzy litery liczby XIV. Shift nie chodzi tu więc po kropkach, bo siedem z jedenastu kropek zamyka skrót, a nie zdanie.

Pełny tekst przeczytasz u wydawcy: Wikiźródła